Anasayfa arrow Yazılar arrow Türk Halk Oyunları arrow Türk Halk Oyunları Hakkında Genel Bilgiler
Türk Halk Oyunları Hakkında Genel Bilgiler PDF Yazdır E-posta

TÜRK HALK OYUNLARI

“Dilimizde “OYUN” kelimesi; çocuk oyunları,tarih oyunları, sportif oyunlar, tiyatro, orta oyunu, kukla Karagöz oyunu v.b. Ayrıca; “Oyun Bozanlık Etmek”, “Oyuna Gelmek” şeklinde pek çok anlamda kullanılmaktadır.Bizim üzerinde duracağımız husus “Dans” karşılığı olarak kullanılmakta olan “Oyun” kelimesidir.

Dans anlamındaki oyun insanlığın en ilkel devirlerinde ortaya çıkmıştır. Mağara hayatı yaşayan ilk çağ insanları, yabani hayvanları avlamak, birbiriyle savaşmak mecburiyeti içinde zaferle sonuçlanan olaylardan sonra hoplayıp sıçrayarak coşkulu hareketlerle sevinçlerini ifade etmekten zevk alır olmuşlardır. Sonraları oyunları meydana getiren bu hareketler, birtakım duygular ve olaylarla gelişerek müzikle de bütünleşmeye başlayıp bir düzene girmeye koyulmuştur. Oyun ve Müzik Türk toplum hayatında da pek çok çeşitleriyle yüzyıllar boyunca milli bir gelenek halinde süregelmiş bir kültür hazinesidir.

Yurdumuzun çeşitli bölgelerinde tarihi ve coğrafi bir gerçek olarak, değişik ve renkli örneklerle gelişen ve çoğalan halk oyunları, geleneği tabiat sevgisi, insan sevgisi, yurt sevgisi ve milli bütünlüğün en azık ifadesidir. Düğünler, bayramlar, törenler gibi çeşitli olaylar müzik ve oyunda daima iç içe yaşanmıştır. Halk Müziği ve Oyunları bölgesel özellik gösterdiği gibi bölgeler arası yayılışlar sırasında çeşitli yerli ağız ve geleneklere yeni ağız ve geleneklerin katılmasıyla binlerce türkü, oyun havası ve oyunun oluşması sonucu yurt genelinde zenginleşmiştir.”[1]

HALK OYUNLARININ ÇIKIŞ NEDENLERİ
  • Doğal Olayların Etkisiyle
  • Doğadaki herhangi bir şeyi taklit etme
  • Aşk dansları
  • Savaş dansları
  • Dini danslar ( Semah, Sema )
  • Tarımla ( hasat, üretim) ilgili danslar
  • Meslek dansları

TÜRK HALK OYUNLARININ SINIFLANDIRILMASI
1 – COĞRAFİ DAĞILIM

· Orta Anadolu Bölgesi

· Doğu Anadolu Bölgesi

· Karadeniz Bölgesi

· Ege Bölgesi

· Akdeniz Bölgesi

· Güneydoğu Anadolu Bölgesi

· Marmara Ve Trakya Bölgesi

2 – OYUN TÜRÜNE GÖRE DAĞILIM

· Halay Oyunları

· Bar Oyunları

· Zeybek, Bengi, Efe Ve Seymen Oyunları

· Horon Oyunları ( Sallama Ve Karşılamalar)

· Kaşıklı Ve Zilli Oyunlar

· Horalar Ve Karşılamalar

· Vasıtalı Oyunlar ( Davul, Mendil, Kılıç – Kalkan, Bıçak, Tabanca, Tüfek, Sopa...

· El Çırpmalı Oyunlar

· Çeşitli İş Kollarına Ait Oyunlar ( Gemici, Çardak, Demirci... )

· Taklitli Oyunlar ( Kartal, Kirpi, Topal... )

· Törensel Oyunlar( Güvey Traşı, Gelin Kutlama, Samahlar...)

Yapılan bir araştırmaya göre Halk Oyunlarımızın:% 10’u Bar , % 30’u Halay , % 15’i Efe ve Seymen , % 8’i Horon – Sallama , % 7’si Hora , % 17’si Kaşıklı, Zilli, çeşitli kırık oyunlar, % 9’u Taklitli oyun, % 4’ü de Vasıtalı oyunlardır.

Oyunların % 60’ı Erkekler, % 30’u Kadınlar ve % 10’u da Karma ( Kadın – Erkek ) birlikte oynarlar. Eskiden Taassuptan ötürü kadın ve erkeklerin bir arada oynaması günah sayılırdı. Yukarıda belirtilen % 10 oranı Konar göçer Türk toplulukları ile Türkmen, Yörük ve Çerkez boyları arasında görülmektedir.

3 - OYUNLARINI OYNANIŞ BİÇİMİNE GÖRE SINIFLANDIRILMASI

· Tek Kişi Tarafından Oynanan Oyunlar

· İki Kişi Tarafından Oynanan Oyunlar

· Toplu Olarak Oynanan Oyunlar

A – Dizi biçiminde ve oyuncuların bir birine tutunarak yürüttükleri disiplinli oyunlardır.

B–Oyuncuların birbirine tutunmadan halka biçiminde veya dağınık düzende oynanan oyunlardır.
(Zeybek,Bolu,Bilecik...)
Bar

C – Düz Biçimde

  • Tutunarak
  • Tutunmadan

D – Yarım Halka Biçiminde

  • Tutunarak
  • Tutunmadan

E – Tam Daire Biçiminde

  • Tutunarak
  • Tutunmadan
    İki dizi halinde karşılıklı

4 – TEK VE TOPLU OLARAK OYNANAN OYUNLAR

  • Kadın Oyunları
  • Erkek Oyunları
  • Karma ( Kadın – Erkek )


[1] Yücel PAŞMAKCI, “OYUN HAVALARI” Ders Notlarından, 1994

 


Favori olarak ekle (123) | Bu yazıyı web sayfanızda alıntılayın | Görüntüleme sayısı: 3573

  Bu yazıya ilk yorumu yazın
RSS yorumları

Yorum yaz
  • Lütfen yorumunuzun yazının konusu ile alakalı olmasına dikkat edin.
  • Kişisel hakaret içeren yorumlar silinecektir.
  • Reklam amaçlı yorumlar silinecektir.
  • 'Gönder' düğmesine basmadan önce yeni bir güvenlik kodu üretmek için tarayıcınızın *Yenile* düğmesine basın.
  • Yukarıdaki durum yanlış güvenlik kodu girildiği durumlarda geçerlidir.
İsim:
E-posta:
Web sayfası:
Başlık:
BBCode:Web AddressEmail AddressBold TextItalic TextUnderlined TextQuoteCodeOpen ListList ItemClose List
Yorum:



Güvenlik kodu:* Code

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.3

 
< Önceki